Publikacja bada kompozycję Pięcioksięgu, krytykując hipotezę dokumentów Wellhausena i proponując model dwóch bloków tradycji: patriarchów (Rdz) i exodusu (Wj–Lb), scalonych przez P. Skupia się na cechach pisma kapłańskiego: schematycznym stylu, ezoterycznym języku, intratekstualności i etiologii, gdzie narracja służy prawu. Omawia teologię P: stworzenie jako świątynia Boga (Rdz 1), potop jako antykreacja, przymierze z Abrahamem (obrzezmowanie), exodus i przybytek jako obecność JHWH.
Z książki dowiesz się o załamaniu hipotezy JEDP, rolach Rendtorffa i Bluma w hipotezie fragmentów oraz dacie P na wczesny okres perski (ok. V w. p.n.e.). Poznasz, jak Rdz 1 to poemat kosmiczny z zasadą „rozdzielenia”, świat jako sanktuarium, szabat jako sanktuarium czasowe, Noe jako nowy Adam, obrzezanie ósmego dnia jako znak przymierza. Autor wyjaśnia plagi egipskie jako antykreację, przybytek wzorowany na stworzeniu i konflikty powygnaniowe kształtujące P.
Odkryjesz mimesis (naśladownictwo) literatury mezopotamskiej w P, ezoteryczny chiazm i „Structure is Theology” Milgroma.
Ta praca rehabilituje niedoceniane P jako kreatywne źródło teologii historii zbawienia, syntezy stworzenia i kultu, nie wtórne „rytuały”. Majewski pokazuje P jako „twórcę” Tory, dyskretnie przekazującego idee przez strukturę, idealne dla biblistów i teologów szukających głębi. W dobie sporów o Pentateuch (Tetra-, hexa-, enneateuch) książka oferuje polskiemu czytelnikowi aktualny przegląd, krytykę i oryginalne odczytanie, np. ciało Boga czy świat jako świątynia.
Kompaktowa (ok. 350 str.), z recenzjami Hałasa i Pilarczyka, zachęca do „nowego odczytania” Tory – od kosmogonii po obecność Boga wśród ludu. Przeczytaj, by zrozumieć, dlaczego P definiuje judaizm powygnaniowy i wpływa na chrześcijaństwo.
Rozdział I
Autorstwo i kompozycja Pięcioksięgu
Hipoteza dokumentów Juliusa Wellhausena
Załamanie się hipotezy Wellhausena
Cykle o patriarchach jako punkt wyjścia dla nowego paradygmatu
Rolf Rendtorff, Erhard Blum i zerwanie z hipotezą dokumentów
Problem ze źródłem J
Rdz i Wj jako dwie pierwotnie niezależne tradycje początków Izraela
Cykl o Józefie jako łącznik obu tradycji
Rozwój modelu odrębnych źródeł w Rdz i Wj
Podsumowanie modelu dwóch bloków tradycji w Rdz i Wj
Trzy kręgi badań nad Pięcioksięgiem w XXI wieku
Tetrateuch, Hexateuch i Enneateuch a źródło Deuteronomium (D)
Źródło kapłańskie w nowym paradygmacie
Teksty pokapłańskie Pięcioksięgu
Praca redaktorów: przekaziciele czy oryginalni autorzy?
Rozdział II
Zasadnicze cechy pisma kapłańskiego
Dlaczego autor kapłański pisze tak schematycznie?
Ezoteryczny język narracji P
Kilka uwag o metodologii wydzielania warstw
Szkoła świętości i intratekstualność P
Narracja a prawo w P – fałszywa alternatywa
Etiologiczny charakter pisma kapłańskiego
Gdzie się kończy źródło P?
Rozdział III
Bóg, człowiek i stworzenie świata
Rodzaj literacki Rdz 1, czyli pytanie o poezję w P
Rozdzielenie jako zasada stworzenia świata i życia człowieka
Obraz Boga
Człowiek reprezentantem Bożej obecności na ziemi
Ciało Boga
Świat jako świątynia Boga
Szabat jako sanktuarium w czasie
Rozdział IV
Potop, Noe i nowa ziemia
Złożony charakter opowiadania o potopie
Przyczyny potopu
Potop odwróceniem aktu stworzenia
Zakończenie potopu nowym aktem stworzenia?
Sprawiedliwy Noe nowym Adamem
Arka Noego kosmiczną świątynią
Nowa formuła przymierza w P
Rozdział V
Abraham, obrzezanie i przymierze
Ekumeniczny charakter opowiadania o patriarchach
Obrzezanie ósmego dnia
Różne wyjaśnienia rytu obrzezania
„Znak” obrzezania a status społeczny kobiet
Przymierze z Abrahamem
Ile przymierzy jest w źródle P?
Czy istniał przedkapłański Pięcioksiąg, czyli o połączeniu tradycji patriarchów i exodusu
Rozdział VI
Exodus, sanktuarium i obecność Boga
Księga Wyjścia w piśmie kapłańskim
Plagi antykreacją i walką z bogami Egiptu
Wyjście z Egiptu aktem stworzenia narodu
Świat jako wzór świątyni i świątynia jako wzór świata
Sanktuarium Jhwh – dom i miejsce spotkania
Obecność Boga w przybytku
Mieszkanie Boga w Izraelu
Rozdział VII
Historyczne i literackie uwarunkowania pisma kapłańskiego
Spór o datację P – szkoła żydowska i badania językowe
Datacja P a diachroniczne studia języka hebrajskiego
Wczesny okres perski jako optymalne usytuowanie P
Kapłani a konflikty społeczności powygnaniowej
Ucieleśnione przesłanie P w kontekście wygnania i diaspory
Komu Biblia zawdzięcza opowiadanie o potopie?
Mimesis jako metoda kompozycji kapłańskiego dzieła
Nazwa firmy: Marcin Majewski
NIP: 6912146794
© 2026 Marcin Majewski. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pytanie o imię Boga jest kluczowym pytaniem. Stąd nic dziwnego, że rozwinęło się wiele tradycji poszukiwania imion...
Apostołowie reagują tak, jakby zupełnie nie słyszeli zapowiedzi Jezusa o Jego zmartwychwstaniu? Dlaczego?...
Dla nas to najbardziej chrześcijańska z modlitw. Tymczasem Ojcze nasz jest modlitwą na wskroś żydowską. Na ...
Pierwsze zdanie Biblii ma zaledwie siedem słów. Mimo to zawiera ogromny ładunek teologicznych treści....
Ewangelie dzieciństwa u Mateusza i Łukasza różnią się co do wielu kwestii - jak to wyjaśnić?...
Obraz JHWH, jaki wyłania się z kart Biblii, różni się od definicji znanych z katechezy czy wykładów teologii....
W Tel Moca - 6 km od centrum Jerozolimy - archeolodzy odkryli świątynię. Co to nam mówi o kulcie w czasach króla Sa...
Rodzina na starożytnym Wschodzie zbudowana była na modelu patriarchalnym. Biblia oddaje to nad wyraz dosadnie....
Aby uzyskać dostęp:
Podaj swój adres e-mail
Wyraź zgodę na kontakt w ramach mojej listy mailingowej
Co zyskasz po zapisie?
Dostęp do niepublikowanych materiałów studyjnych
Informacje o nowych inicjatywach: spotkaniach, wykładach, wycieczkach tematycznych i projektach specjalnych
Starannie przygotowane treści wysyłane tylko wtedy, gdy mam coś naprawdę wartościowego do przekazania
Dbam o Twój komfort:
Zawsze możesz wypisać się z listy mailingowej jednym kliknięciem
Nie wysyłam spamu ani regularnych newsletterów, moje wiadomości są przemyślane i bardzo konkretne
Dołączając, jesteś w gronie osób, które jako pierwsze otrzymują dostęp do ekskluzywnych treści i newsów.
