Poznaj tajemnice Ściany Płaczu – najświętszego miejsca judaizmu, które przyciąga miliony pielgrzymów rocznie. Dlaczego jest tak ważne dla Żydów?
Ściana Płaczu, znana w języku hebrajskim jako Ha-Kotel Ha-Ma’arawi, stanowi jedno z najważniejszych miejsc sakralnych dla judaizmu. Położona w Starym Mieście Jerozolimy, Ściana Płaczu jest częścią zachodniego muru otaczającego dawną Świątynię Jerozolimską, najświętsze miejsce dla wyznawców judaizmu. Świątynia, której fundamenty sięgają czasów króla Salomona, była centralnym punktem religijnego życia narodu żydowskiego przez wiele wieków. Pierwsza Świątynia, zbudowana około X wieku p.n.e., została zniszczona przez Babilończyków w VI wieku p.n.e. Odbudowana jako Druga Świątynia, przetrwała do 70 roku n.e., kiedy to została zburzona przez Rzymian.
Po upadku Drugiej Świątyni, pozostała jedynie część zewnętrznego muru, która na przestrzeni wieków stała się miejscem kultu oraz symbolem żydowskiej tęsknoty za odbudową Świątyni. To tutaj współcześnie Żydzi z całego świata przybywają, aby modlić się, składać intencje w postaci karteczek umieszczanych pomiędzy kamieniami, oraz oddawać hołd swoim przodkom.
Ciekawym aspektem Ściany Płaczu jest jej znaczenie geopolityczne. Wzgórze Świątynne, na którym wznosiła się niegdyś Świątynia, jest także miejscem ważnym dla muzułmanów, co dodaje dodatkowego napięcia kulturowego i religijnego do tego miejsca. Ściana Płaczu, będąc najbliższym dostępnym Żydom punktem do dawnego Świętego Świętych – centralnego pomieszczenia Świątyni, gdzie według tradycji przebywał Bóg – stanowi niezwykle ważny element tożsamości religijnej i historycznej żydowskiej społeczności.
| Wydarzenie | Data | Krótkie Opisanie |
|---|---|---|
| Zbudowanie Pierwszej Świątyni | Ok. X w. p.n.e | Wzniesiona przez króla Salomona jako centrum kultu religijnego. |
| Zburzenie Pierwszej Świątyni | 586 r. p.n.e. | Zniszczona przez Babilończyków, ludność uprowadzona na wygnanie. |
| Odbudowa Drugiej Świątyni | 515 r. p.n.e. | Zrekonstruowana po powrocie Żydów z wygnania babilońskiego. |
| Zburzenie Drugiej Świątyni | 70 r. n.e. | Rzymianie niszczą Jerozolimę podczas stłumienia powstania żydowskiego. |
| Wojna Sześciodniowa | 1967 r. | Izrael odzyskuje kontrolę nad Starym Miastem Jerozolimy. |
Pozostałością po tym miejscu kultu jest właśnie Ściana Płaczu, będąca celem pielgrzymek i duchowym azylem dla wielu wyznawców judaizmu.
Historia Ściany Płaczu jest nierozerwalnie związana z dziejami Świątyni Jerozolimskiej, jednego z najważniejszych miejsc dla judaizmu. Ściana ta jest jedyną pozostałością po Świątyni, która przez prawie tysiąc lat była miejscem, gdzie według Biblii mieszkał Bóg pośród swego ludu. Pierwsza Świątynia, zbudowana przez króla Salomona na górze Moria, została zniszczona w VI w. p.n.e. podczas wygnania babilońskiego. Świątynia odbudowana po powrocie Żydów z niewoli przetrwała aż do 70 r. n.e., kiedy to została zburzona przez Rzymian pod wodzą przyszłego cesarza Tytusa. Jedynym ocalałym fragmentem świątyni jest właśnie Ściana Płaczu, która przez wieki była świadkiem historii i duchowych zmagań narodu żydowskiego.
Ściana Płaczu, zwana w judaizmie Ha-Kotel Ha-Maarawi, jest miejscem, gdzie Żydzi gromadzą się na modlitwie i lamentują nad utratą Świątyni. Jest to dla nich najbliższe dostępne miejsce, gdzie kiedyś znajdowało się Święte Świętych, kodesz kodaszim, które było miejscem świętej obecności Boga. To miejsce przyciąga ludzi z całego świata, zarówno Żydów, jak i przedstawicieli innych religii, w tym wielu przywódców państwowych, co podkreśla jego wyjątkowe znaczenie. Ściana Płaczu jest także częścią muru oporowego dziedzińca świątynnego, umocnionego przez Heroda Wielkiego, co dodatkowo podkreśla jej historyczną wartość.
Dziś Ściana Płaczu jest miejscem, gdzie odbywają się ważne uroczystości religijne, takie jak bar micwa czy święto Tisza be-Aw, upamiętniające zniszczenie Świątyni. Nadal trwa praktyka wkładania karteczek z modlitwami do szczelin muru, co jest znakiem osobistych intencji tysięcy odwiedzających. Mistyczna atmosfera tego miejsca, gdzie historia spotyka sacrum, przyciąga nie tylko wiernych, ale i turystów, którzy pragną doświadczyć tej unikalnej duchowej przestrzeni. Ściana Płaczu, jako ostatnia pozostałość po Świątyni Jerozolimskiej, pozostaje symbolem nadziei i tęsknoty narodu żydowskiego za odbudową tego, co zostało utracone, oraz trwałym świadectwem ich wiary i przetrwania przez wieki.
Rytuały i tradycje przy Ścianie Płaczu są nieodłącznie związane z jej historycznym i religijnym znaczeniem. Ściana Płaczu, znana w judaizmie jako Ha-Kotel, to jedyna pozostałość po Świątyni Jerozolimskiej, uważanej za miejsce, gdzie Bóg zamieszkał pośród ludu Izraela. To właśnie tu, przy zachowanym murze oporowym dziedzińca, Żydzi od wieków gromadzą się na modlitwy, lamentując nad utratą świątyni, która była centrum ich wiary.
Podczas moich wizyt w Jerozolimie miałem okazję obserwować, jak Żydzi wyrażają swoje emocje i duchowe przeżycia w tym świętym miejscu. Modlitwy przy Ścianie Płaczu często są głośne lub półgłośne, a towarzyszą im charakterystyczne kołysania ciała, które symbolizują zaangażowanie całego ciała w akt modlitwy. Szczególnie w dni świąteczne, takie jak Tisza be-Aw, Żydzi przybywają tu, by upamiętnić zniszczenie obu świątyń – pierwszej w czasach Salomona i drugiej przez Rzymian w 70 roku n.e. To najbardziej smutne święto w kalendarzu żydowskim jest obchodzone z surowym postem i zakazem wielu codziennych czynności, w tym studiowania Tory, co podkreśla powagę tego dnia.
Innym ważnym rytuałem jest zwyczaj pozostawiania karteczek z modlitwami w szczelinach muru. Ta praktyka, popularna w XX wieku, przyciąga nie tylko Żydów, ale i pielgrzymów różnych wyznań, którzy wierzą, że modlitwy złożone w tym miejscu mają szczególną moc. Kartki są regularnie usuwane i przechowywane lub spalane zgodnie z tradycją, co pokazuje, jak głęboko zakorzeniona jest potrzeba łączenia się z Bogiem w tym miejscu.
Ściana Płaczu służy także jako synagoga, co przejawia się w podziale na część męską i kobiecą, oddzieloną mechicą. Mężczyźni modlą się w większej części, a kobiety mają swoje miejsce z boku, co odzwierciedla tradycyjny układ przestrzeni modlitewnych w judaizmie. To miejsce jest strzeżone i dostęp do niego wymaga spełnienia pewnych reguł, jak noszenie nakrycia głowy przez mężczyzn czy odpowiedni ubiór.
To miejsce pełne jest symboliki i duchowej atmosfery, która wciąga każdego, kto je odwiedzi. Pomimo ograniczeń, jakie na Żydów nakładają współczesne realia polityczne, Ściana Płaczu pozostaje miejscem, gdzie spotykają się tradycja, historia i żywa wiara. To właśnie w tej przestrzeni, gdzie niegdyś stała Świątynia Jerozolimska, Żydzi kontynuują swoją nieprzerwaną więź z Bogiem i historią swojego narodu.
Na podstawie transkrypcji mojego wykładu, możemy jedynie pośrednio dotknąć tematu relacji między judaizmem a islamem w Jerozolimie poprzez analizę znaczenia Ściany Płaczu oraz meczetu Kopuły na Skale. Ściana Płaczu, znana w judaizmie jako Ha-KOTEL, jest jedyną pozostałością po Świątyni Jerozolimskiej, która stanowiła centrum kultu dla Żydów przez około tysiąc lat. To miejsce jest wyjątkowo ważne nie tylko z powodu swojej historii, ale także ze względu na emocje i duchowe przeżycia, które towarzyszą modlitwom i lamentacjom wiernych.
Jednocześnie, na wzgórzu, na którym niegdyś stała Świątynia, znajduje się Kopuła na Skale – meczet Omara, jedno z najświętszych miejsc islamu. To właśnie to miejsce, według tradycji muzułmańskiej, jest miejscem wniebowstąpienia Proroka Mahometa. Ta bliskość oraz współdzielenie przestrzeni przez dwie religie prowadzi do napięć i wyzwań, które odzwierciedlają złożoność relacji między judaizmem a islamem w Jerozolimie.
Warto zauważyć, że dostęp do tych miejsc jest ściśle regulowany. Muzułmanie mają swobodny wstęp na Wzgórze Świątynne, podczas gdy Żydzi mogą jedynie modlić się przy Ścianie Płaczu. Niemuzułmanie, w tym chrześcijanie, mogą wejść na dziedziniec świątynny tylko przez Most Murgrabiego, co jest możliwe jedynie w określonych godzinach. Ten ograniczony dostęp podkreśla podział i napięcia między społecznościami, które mają swoje korzenie w historii, religii i polityce.
Relacje te są skomplikowane również z powodu statusu Jerozolimy jako miasta świętego dla trzech wielkich religii monoteistycznych: judaizmu, islamu i chrześcijaństwa. Każda z tych religii ma swoje święte miejsca, które są nie tylko przedmiotem czci, ale także tłem dla politycznych i społecznych konfliktów. Wykład, który wygłosiłem, skupia się głównie na żydowskim aspekcie tego miejsca, jednak obecność meczetów i zasady dotyczące dostępu do nich są nieodłącznym elementem relacji między społecznościami żydowską a muzułmańską. Pomimo różnic i trudności, Jerozolima pozostaje miejscem, gdzie duchowość i historia splatają się w jedynym w swoim rodzaju dialogu między religiami.
Podsumowując, Ściana Płaczu jest nie tylko architektonicznym zabytkiem, lecz przede wszystkim symbolem duchowej łączności wielu pokoleń. Od wieków przyciąga pielgrzymów z całego świata, którzy przychodzą tu, by wyrazić swoje nadzieje, troski i modlitwy. To miejsce przesiąknięte historią, w którym każdy kamień ma swoje znaczenie, a każdy szept jest częścią większej opowieści. Współczesny świat, pełen dynamicznych zmian i nowych wyzwań, jeszcze bardziej uwypukla potrzebę posiadania przestrzeni, która pozwala na chwilę refleksji i duchowego spokoju. Ściana Płaczu nie dzieli ludzi, lecz tworzy pomost między różnymi kulturami i tradycjami, będąc dowodem na to, że różnorodność wcale nie musi oznaczać oddzielenia, lecz może stanowić platformę dla dialogu i wzajemnego zrozumienia. Zastanawiając się nad miejscem Ściany Płaczu w naszym życiu, warto wziąć pod uwagę jej uniwersalne przesłanie o pokoju, jedności i nadziei na lepsze jutro.
Zapraszamy do odwiedzenia Ściany Płaczu, by osobiście doświadczyć jej magicznej atmosfery i odkryć wartość, jaką może wnieść w Twoje życie.
© 2026 Marcin Majewski. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Aby uzyskać dostęp:
Podaj swój adres e-mail
Wyraź zgodę na kontakt w ramach mojej listy mailingowej
Co zyskasz po zapisie?
Dostęp do niepublikowanych materiałów studyjnych
Informacje o nowych inicjatywach: spotkaniach, wykładach, wycieczkach tematycznych i projektach specjalnych
Starannie przygotowane treści wysyłane tylko wtedy, gdy mam coś naprawdę wartościowego do przekazania
Dbam o Twój komfort:
Zawsze możesz wypisać się z listy mailingowej jednym kliknięciem
Nie wysyłam spamu ani regularnych newsletterów, moje wiadomości są przemyślane i bardzo konkretne
Dołączając, jesteś w gronie osób, które jako pierwsze otrzymują dostęp do ekskluzywnych treści i newsów.
Dla nas to najbardziej chrześcijańska z modlitw. Tymczasem Ojcze nasz jest modlitwą na wskroś żydowską. Na ...
Ewangelie dzieciństwa u Mateusza i Łukasza różnią się co do wielu kwestii - jak to wyjaśnić?...
Obraz JHWH, jaki wyłania się z kart Biblii, różni się od definicji znanych z katechezy czy wykładów teologii....
Apostołowie reagują tak, jakby zupełnie nie słyszeli zapowiedzi Jezusa o Jego zmartwychwstaniu? Dlaczego?...
Pytanie o imię Boga jest kluczowym pytaniem. Stąd nic dziwnego, że rozwinęło się wiele tradycji poszukiwania imion...
Pierwsze zdanie Biblii ma zaledwie siedem słów. Mimo to zawiera ogromny ładunek teologicznych treści....
W Tel Moca - 6 km od centrum Jerozolimy - archeolodzy odkryli świątynię. Co to nam mówi o kulcie w czasach króla Sa...
Rodzina na starożytnym Wschodzie zbudowana była na modelu patriarchalnym. Biblia oddaje to nad wyraz dosadnie....